Аудио плеер
0:00
--:--
Қазақша мәтін
Әйгерімнің кең, жылы үйінде Базаралы құрметті қонақ болды. Абайдың жанындағы жастар оның әңгімесін және әзілін қызыға тыңдады. Сөз адамгершілік пен достық туралы болды. Сонда Базаралы өміріндегі ауыр кезеңді еске алып, орыстардан көрген көмегін әңгімеледі.
Ол бір кезде алыс жерге айдалғанын, кейін қашпақ болып, Керала және Сергей деген екі қарт орысқа ойын ашық жеткізген. Олар Базаралының қол-аяғындағы кісенді кесіп берген. Олар одан ақша да, басқа пайда да күтпеген. Өздеріне қауіп-қатер болатынын білсе де Базаралының елге жетуіне көмектескен. Бұл көмек оған үлкен әсер еткен.
Базаралы бұдан кейін Үркіттен бері жолда орыс қалалары арқылы өткенін айтты. Ол байлардың үйіне бармаған, ал кешке қаланың шетіндегі кедей адамдардың үйіне тоқтаған. Үй иелері Базаралыны түсініп, тамақ берген. Базаралы күндіз сол үйлерде демалған. Түнде кейбір адамдар оған жолды көрсетіп, қауіпті жерлерде онымен бірге жүрген. Олар да одан ештеңе талап етпеген.
Осындай адамгершілік пен достықты көрген сайын Базаралының адамдарға деген сенімі күшейе түскен. Ол сол адамдардың көмегін есінде сақтап, оларға алғыс білдірді. Оның ойынша, қиын кезде еш пайда күтпей көмек беру – достықтың маңызды белгісінің бірі.
Абай Базаралыдан қашып шыққан жолында кездескен адамдар туралы тағы сұрады. Базаралы әр қалада өзін қабылдаған және көмектескен адамдарды еске алды. Абай бұл әңгімені ойланып тыңдап, Базаралыға бірнеше сұрақ қойды. Базаралының әңгімесін Абай және жастар қызығып тыңдады. Олар оның басынан өткен қиындықтарға ғана емес, өздері танымайтын адамды түсініп, көмектескен адамдардың көмегіне де назар аударды. Базаралы үшін бұл оқиғалар адамгершілік, сенімнің үлгісі еді. Жақсы адамдардың көмегі қиын уақытта күш беретінін айтты.