Тілеміс

Тілеміс деген қу кісі жолдасымен бірге сапарға шығып, бір байдың үйіне қонады. Жаздың күні екен. Байдың әйелдері мен балалары қой сауып, қозыларды бөліп жүр. Бай малшыларға ұрса береді. Тілеміс пен жолдасы үйде отырып, үлкен қазанға құйылған сүтті көреді. Үйде ешкім қалмаған кезде Тілеміс жолдасына: – Мына бай бізге мал соймайтын сияқты. Екі уыс тұз алып кел, – дейді. Жолдасы тұз әкеледі. Тілеміс оны қазанның астындағы күлге көмуді сұрайды. Біраздан соң бай үйге келеді. Қонақтардың жағдайын да сұрамай, от жағып, сүт пісіре бастайды. – Бүгін мал союға күн қолайсыз. Басқа тамақты ішерсіздер, – дейді бай. Тілеміс басын изеп, ұйықтаған болып жатады. Тезек жанып, сүт қайнайды. Балалар тостағандарын алып, қазанның айналасында жүреді. Кенет тұз қызып, бытырлайды. Қазан астындағы шоқ жан-жаққа ұшады. Үйдегілер қорқып, шулап кетеді. Көршілер де жиналады. Тілеміс ұйқыдан оянғандай болып, орнынан тұрады. Ол Құдайға жалбарынып, бәлені тоқтатуды сұрайды. Сол кезде тұздың дауысы да басылады. Қорыққан бай: – Боз қасқа қойды алып келіңдер! – дейді. Әйелдері қой әкеліп, Тілемістен бата сұрайды. Қойдың етін асып, қонақтар мен көршілердің бәрін тойғызады. Сөздік: қозы - lamb ұрсу - to scold уыс - handful күл - ash көму - to bury тезек - dried dung used as fuel шоқ - burning ember боз қасқа қой - grey sheep with a white mark on its forehead бата - blessing

Бабалар сөзі: Жүзтомдық. 77-том: Сатиралық ертегілер. Астана: Фолиант, 2011. 297–298-б. «Тілеміс».