Аудио плеер
0:00
--:--
Қазақша мәтін
Тоқтар Әубәкіровтің есімін қалың жұртқа танытуға қазақ журналистері елеулі үлес қосқан. Ол сынақшы ұшқыш болып жүрген кезде Жүсіпбек Қорғасбек оны Шымбұлақта шаңғы теуіп жүрген жерінен іздеп тауып, сағаттап әңгімелескен. Сол кездесуден туған очерк «Қазақ әдебиеті» газетінде жарияланып, оқырманның үлкен қызығушылығын тудырған. Кейін Ермұрат Бапи тұңғыш қазақ ғарышкерінің сапарын бақылау үшін Жұлдызды қалашыққа арнайы барып, репортаж жазған. Талғат Сүйінбай да қазақ ғарышының мәселелерін тұрақты зерттеп, мақалалар жариялап келген.
2010 жылдың 21-22 қазанында Стамбулда Дүниежүзілік түркі форумы ұйымдастырылған. Оған түркі тілдес елдерден шыққан танымал азаматтар жиналған. Мен осы жиынға сол кездегі Мәдениет және ақпарат министрлігінің өкілі ретінде қатысқанмын. Қонақтардың арасында Тоқтар Әубәкіров бірден көзге түскен. Бойы екі метрге жуық, салмағы жүз жиырма бес келі болған ірі тұлғалы ғарышкердің сол кезде алпыс төрт жаста екеніне көпшілік таңғалған. Оның қазақтың алғашқы ғарышкері екенін білген адамдар онымен арнайы келіп амандасқан.
Форум төрағасы кезекті сөзді түркі халықтарынан шыққан тұңғыш ғарышкерге беретінін хабарлағанда, залдағылар қол шапалақтап қарсы алған. Алайда Тоқтар Әубәкіров сөйлей бастаған сәтте жұрт тыныштала қалған. Ол қазақ халқының өмірінен мысалдар келтіріп, елінің мықтылығын сөз еткен. Сондай-ақ, түркі халықтарына ортақ қасиеттерді бағалауға шақырған. Оның жігерлі сөзі тыңдаушыларға қатты ұнаған. Осы кездесуден кейін жұртшылық Тоқтар ағамен кездесуге ерекше ынта танытқан.
Сапардан соң есте қалған тағы бір оқиға – ғарышкерге костюм іздеу. Тоқтар ағамен бірге Стамбулдағы бірнеше дүкенді аралағанымен, сатылымдағы костюмдерден оған лайық дайыны табылмады. Бір костюмнің жеңі қысқа болса, екіншісінің иығы тар болды. Содан Түркияда кәсіпкерлікпен айналысатын Дербіш Қылыш деген қазақ кісі ғарышкерді өз дүкеніне апарып, арнайы костюм тіктіріп берген. Дүкен қызметкері Тоқтар ағаның қолын, иығын, кеудесін және белін өлшеген кезде, мен сол мәліметтердің бәрін байқатпай жазып алғанмын. Себебі баяғыда Қажымұқанның дене өлшемдерін жазып алып, кейін «Керуен» кітабында жариялаған Әуелбек Қоңыратбаевты есіме түсірдім. Елге танылған ерекше тұлғалар туралы мұндай деректерді де ұқыпты сақтау қажет.
Тоқтар Әубәкіровтің ғарышқа ұшқан күн – қазақ ғарышы тарихының бастауы. Сіз ұшқан күн – мерекеміз! Құтты болсын! Аман жүріңіз, ер аға!
Дереккөз
Б. Омаров. Автордың 2022 жылғы 2 қыркүйектегі Facebook жазбасы.