Қыпшақ Сейтқұл

Ерте кезде Қыпшақ Сейтқұл деген кісі Түркістан жақта өмір сүреді. Оның ауылында кедейлер көп болады. Сондықтан Сейтқұл кедейлерді қалай бай етуге болады деп көп ойланады. Оның ағасы бай болады. Бірақ ағасы ұрлықпен, барымтамен бай болады. Ол ағасы сияқты ұрлық немесе барымта жасап, ақша тапқысы келмейді. Сондықтан Сейтқұл бай болудың басқа жолын іздейді. Содан ол көп жерді аралап, Торғай жеріндегі Қабырға өзенінің бойын табады. Себебі бұл жер адамдарға бай болуға көмектеседі деп ойлайды. Тапқан жері егін егуге ыңғайлы көрінеді. Жаз келгенде кедей отбасыларын Түркістан жақтан осы жерге көшіріп әкеледі. Сейтқұл ағасын да шақырады, бірақ ол келмейді, бұрынғы жерде қалады. Ағасы ұрлық пен барымта жасауды жалғастыра береді. Сейтқұл Қабырға өзенінің бойына келген соң адамдармен бірге егін еге бастайды. Егін піскенде, артық астықты көшпелі адамдарға сатады. Кейін егінді көп өсіре бастайды. Сейтқұлдың ауылы бай бола бастайды. Сондықтан басқа ауыл адамдары да көшіп келеді. Олар бес-алты жылда төрт жүздей үй болады. Халықтың малы көбейе бастайды, жағдайлары жақсы болады. Енді Сейтқұл халықтың байлығын сақтауды ойлай бастайды. Ол халықпен ақылдасады. Суға жақын жерге қорған салдырады. Бір күні Сейтқұлдың ағасы барымтада жүргенде қаза болады. Сейтқұл ағасының отбасын көп жыл іздетіп табады. Сосын оларды өз ауылына көшіріп алады.

Ыбырай Алтынсарин. «Қазақ әдебиеті хрестоматия», екінші бөлім. – Алматы, 1944.