Өмірбаяным

Бұл әңгімеде біздің бесінші атамыз Сәмбет пен Болпанай әжеміздің өмір тарихы айтылған. Сәмбет байлығы орташа, ел ішінде беделді адам болған. Оның бәйбішесі, яғни, бірінші әйелі болған. Бірде Орынбор аймағына қарай жол жүріп бара жатып, бір сұлу қызды көрген. Оған ғашық болған. Қыздың кім екенін сұрамай, оны екінші әйелдікке алуға әкесінен сұраған. Қыздың әкесі келісім беріп, Сәмбет қалың малын ерте жіберіп қойған. Бір жыл өткенде қалыңдықты алып келуге адамдар жіберген. Алайда беті орамалмен жабық келген қыз Сәмбет ғашық болған сұлу болмай шыққан. Ол үй шаруасын істеп жүрген Болпанай есімді жас қыз екен. Сәмбет асығыс шешім қабылдағанын, сол кездегі әдет-ғұрыпты ескермегенін түсінеді. Соған қарамастан, қалың малын қайтаруды талап етпей, Болпанайды қабылдаған. Бірақ оған үлкен үй емес, шағын үй тіктіріп берген және оны үй шаруасына жұмсаған. Арада уақыт өтіп, Болпанай атамыздан ұл туған. Сәмбеттің бәйбішесінен де бір ұлы болғандықтан, ол Болпанайдың баласына ерекше көңіл бөлмеген. Кейін Болпанай тағы бірнеше ұл тапқан. Бір күні Сәмбет үйдің жанынан өтіп бара жатып, Болпанай мен үлкен ұлының әңгімесін естіп қалған. Баласы әкесіне қатты ашуланғанын айтқан. Ол неге өздерінің кішкентай үйде тұратынын, неге басқа балалар мініп жүрген аттың бұлар мінбейтінін сұраған. Бұл сөздер Сәмбетке қатты әсер еткен. Ол сол күні Болпанайға үлкен ақ үй тіктірген, мал беріп, балаларына жылқы атаған. Содан кейін отбасының тұрмысы өзгерген. Жылдар өте Болпанай жеті ұлдың анасы атанған. Ол тек көп балалы ана ғана емес, ақылды, сабырлы, еңбекқор және айналасына қайырымды адам ретінде де танылған. Ел оның сөзін тыңдап, ауылды «Болпанай ауылы» деп атай бастаған. Біз, Құтқожа әулеті, осы Болпанай әжеден тарағанбыз.

Р. Сыздық. «Ғылым-ғұмыр». – Алматы: Арыс, 2014.