Қыз жұмбағы

Ертеректе бір хан өмір сүріпті. Ол тоқсан жасында өз еліндегі әдемі жас қызды ұнатып, оған үйленбек болыпты. Содан хан қызға құда түсу үшін адамдарын жіберіпті. Қыздың әке-шешесі ханның ұсынысын естігенде, не айтарын білмей қалыпты. Сол кезде қыз ханның адамдарына мынадай жұмбақ айтыпты: «Менің бағам – он қозы, жиырма бөрі, отыз нар, қырық ардагер, елу айғыр, алпыс азбан, жетпіс ноқта, сексен шідер, тоқсан дорба». Хан да, оның адамдары да бұл жұмбақтың шешуін таба алмапты. Сөйтіп жұмбақтың шешуін бір ақылды шешен тауыпты. Шешен кісі қыздың жұмбағындағы сандар адамның өмір кезеңдерін білдіретінін былай түсіндіріпті: “Он жаста адам қозы секілді ойнап жүреді. Жиырма жаста қасқыр секілді күшті бола бастайды. Отыз жаста ақылды, қырық жаста құрметті болады. Елу жаста айғыр секілді күшті болғанымен, одан кейін күші азая бастайды. Жетпіс жаста адам ноқтадағы мал сияқты болады, сексен жаста шідерлі ат секілді еркін жүре алмайды. Ал тоқсан жаста әлсірейді, нағыз қарттыққа жетеді.” Хан бұл сөзді есітіп, қыздың жұмбағы оның жасына қатысты екенін түсініпті. Сөйтіп ол өзінің қартайғанын мойындапты.

Есқали Нұрғалиұлы.