Аудио плеер
0:00
--:--
Қазақша мәтін
Қазіргі қалада адамдар күн сайын көптеген қоғамдық орындарды пайдаланады. Автобус, кітапхана, емхана, дәмхана немесе саябақ әртүрлі адамның ортақ кеңістігі болып саналады. Сондықтан мұндай жерлерде адамның өзіне ыңғайлы әрекет етуімен қатар айналасындағы адамдардың жағдайын да ескеруі маңызды.
Біріншіден, қоғамдық ортадағы шу адамдарға әртүрлі әсер етеді. Бір адам қатты дыбысқа мән бермеуі мүмкін, ал екінші адамның жұмыс істеуіне немесе демалуына ол кедергі келтіреді. Мысалы, қоғамдық көлікте телефонмен қатты сөйлесу немесе музыканы дауысын шығарып тыңдау басқа жолаушыларға қолайсыздық тудыруы мүмкін.
Екіншіден, тыныштық сақтау барлық жерде бірдей талап етілмейді. Саябақта балалардың ойнауы қалыпты жағдай болғанымен, кітапханада немесе емханада қатты сөйлеу орынсыз көрінеді. Демек, адамның мінез-құлқы өзі тұрған ортаның ерекшелігіне байланысты өзгеруі керек.
Алайда қоғамдық тәртіпті тек тыйымдар арқылы қалыптастыру қиын. Егер адам белгілі бір ереженің не үшін қажет екенін түсінсе, оны саналы түрде сақтауы ықтимал. Мысалы, кітапханада телефонның дыбысын өшіру қарапайым әрекет болғанымен, ол басқа адамдардың алаңдамай жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Технологияның дамуы бұл мәселеге де әсер етті. Қазір қоғамдық орындарда телефон арқылы бейне көруге, музыка тыңдауға немесе онлайн кездесуге қатысуға болады. Бірақ құлаққап пайдаланылмаса немесе адам қатты сөйлесе бастаса, жеке әрекет айналасындағыларға әсер етеді. Сол себепті технологияны пайдалану кезінде ортақ кеңістіктің талаптарын ескерген жөн.
Қоғамдық орындардағы тыныштық мәдениеті адамның басқа адамдарға деген құрметінен қалыптасады. Біреуге ыңғайлы болған әрекет екінші адамға кедергі келтіруі мүмкін екенін түсіну маңызды. Әрине, қоғамдық жерде толық тыныштық орнату мүмкін емес және оның қажеті де жоқ.
Сонымен, ортақ кеңістіктегі тәртіп тек ресми ережелерге байланысты емес. Егер әр адам өзінің әрекеті айналасындағыларға қалай әсер ететінін ескерсе, қоғамдық орындар барлығына қолайлы бола түседі. Бұл үшін күрделі талаптардан бұрын күнделікті қарапайым әдеттерді қалыптастыру қажет.
Сурет: https://kaz.zakon.kz/