Жасылкөл

Бекзат пен Ерасыл жазғы демалыстың бірінші күні Жасылкөлге жөнелді. Ауылда көлге ешкім бармайды. «Көлдің иесі бар», «Түнде су түбінен дауыс шығады», «Бір бала түсіп, қайтып шықпай қалған» дейді үлкендер. Бірақ екі бала үлкендердің мұншалықты қорқатынына күмәнданып жүрген. Көл жағасына келген кезде, екеуі де тұрып қалды. Су қорқынышты емес, әдемі екен. Мөлдір, жасыл, түбі алақандағыдай көрінеді: жылтыраған қиыршық тас, жатып қалған ескі бұтақ, балдырлар. Күн сәулесі суға түскенде, көл түбі зүбәржаттай жарқырайды. – Қорқатындай ештеңе жоқ қой, – деді Ерасыл. – Жоқ, – деді Бекзат. Бірақ даусы сәл сыбырлап шықты. Сол кезде Бекзат жағадан бір құлаштай жерде, сулы шөптің арасында бір жылтыр нәрсені байқады. – Қара. Анау не? Екеуі шалбарын түрініп, суға түсті. Су тізеден сәл жоғары ғана екен. Ерасыл еңкейіп, шөптің арасынан әлгі жылтыр затты суырып алды. Ол – ескі, жасыл шыны бөтелке болатын. Аузы тығынмен жабылып, үстінен балауызбен бекітілген екен, ішінде орамға оралған бір парақ қағаз көрінеді. Бөтелкені жағаға әкеліп, балауызды пышақпен қырып, тығынды суырды. Қағаз ылғалданған, бірақ қарындашпен жазылған жолдар әлі де оқылады екен. «Мұны тапқан адамға. Менің атым Сәуле, мен он екі жастамын. Бүгін 1994 жылдың шілдесі. Ауылда көлдің иесі бар дейді. Мен бір сағат бойы түбіне қарап отырдым, ештеңе көрмедім. Ешқандай да иесі жоқ. Ертең тағы мектепке бару керек болды. Көл иесі мені алып кете ме деп үміттенсем. Жарайды. Мұны тапқан адам мені есіне алсын». Екі бала біраз үнсіз қалды. – Сәуле, – деді Ерасыл ақыры. – Менің анамның аты да Сәуле. – Он екі жасында ол осы ауылда тұрған ғой, – деді Бекзат. – Иә. Анам осында өскен. Бекзат ештеңе айтпады, тек Ерасылға күлімсіреп қарады. Қайтар жолда Ерасыл хатты кеудесіне басып келе жатты. Үйге жеткен кезде, анасы Сәуле аулада кір жуып жатыр екен. Ерасыл оған хатты ұсынды. Анасы оқыды да, қолындағы сабынын жерге түсіріп алды. – Ұмытып кеткен екенмін, – деді ол ақырын. Келесі күні үшеуі көлге барды. Сәуле апа жаңа хат жазды, Ерасыл мен Бекзат та жазды. Бөтелкені балауызбен қайта бекітіп, көлдің түбіне қайта батырды. Су сәл дірілдеп, әрі қарай тыныштала берді.