Audio player
0:00
--:--
Kazakh Text
Лев Толстой сексен жасқа келгенде бүкіл әлем мойындаған ұлы жазушы еді. Ол қатты қартайды. Чехов Бунинге Толстой өлсе, әдебиет те бұрынғы қалпынан айырылады деген ойын айтады. Бұл жай ғана сөз емес еді. Капитализм дамуының жоғары сатысына өтіп, империализм күшейген кезеңде әдебиетте формалистік және декаденттік ағымдар көбейе бастады. Чеховты ойландырған мәселе де осы болатын.
Толстой қайтыс болғаннан кейін Октябрь кезеңі басталады. Жаңа қоғамдық жағдайға сәйкес орыс әдебиеті де жаңарып, дамыды. Әдебиет бұрын қол жетпеген биікке көтерілді. Бұл өзгеріс Октябрьмен байланысты. Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» қазақ әдебиетінің әлемдік әдебиеттің алтын қорына енді.
Гете, Гейне, Бальзак, Стендаль, Диккенс, Теккерей, Флобер, Мопассан сияқты бұрынғы белгілі жазушылардың дәстүрін кейінгі жазушылар қалай жалғастырды!? Жаңа буын бұрынғы жақсы дәстүрді сақтап, әлемге үлгі болатын шығармалар жасай ала ма!? Дальберг әдебиет әлсіз болып кетті десе, Хемингуэй Америкада ұлы жазушылар жоқ дейді.
Синклер Льюис бұл мәселенің себебін қоғамның жазушыға қоятын талабынан көреді. Оның сөзінше, көпшілік сүйетін жазушы америкалықтарды тек сұлу, ақылды, адал және бай адамдар ретінде көрсетуі керек. Елдегі өмірді басқаша суреттеген жазушыға қиындық туады. Бұл капиталистік қоғамның жазушыға қысым жасайтынының белгісі.