Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында кездеседі. Айналасы ағаш, суы салқын, әдемі, таза бұлақ екен. Біреу су шыққан жерге үлкен тасты ойып, қоршау жасапты. Тасқа: «Әй, жолаушы, осы бұлақтай бол», – деп жазыпты. Үш жолаушы бұлақтан су ішіп, жазуды оқиды. Біреуі саудагер екен. Ол: – Бұл ақыл сөз екен. Бұлақ күні-түні ағып, алыс жерлерге барады. Оған басқа бұлақтар құяды да, үлкен өзен болады. Мұның мағынасы: сен де көп жұмыс істе, жалқау болма, тоқтама. Сонда мақсатыңа жетесің, – дейді. Екінші жолаушы мүсәпір молда екен. Ол: – Жоқ, мен олай ойламаймын. Бұл жазудың мағынасы басқаша. Бұл бұлақ кез келген адамға дайын: жанын рақаттандырады, шөлін қандырады. Бірақ ол үшін ешкімнен ақша алмайды. Оның мағынасы: біреуге жақсылық жасасаң, сол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе, – дейді. Үшінші жолаушы әдемі жігіт екен. Жолдастары: – Сен не ойлайсың? – деп сұрайды. Жігіт: – Меніңше, бұл бұлақтың суы лас болса, оған адам мен жануар келмес еді. Бұлақ күні-түні ағып, таза болады. Сол үшін бәрі келеді. Жазудың мағынасы: осы бұлақтай таза бол. Бұлаққа күн түссе, судан күннің сәулесін көреміз. Шөптің бейнесі де суда көрінеді. Адамның көңілі де таза болса, оның жақсылығы сыртынан көрініп тұрады, – дейді. Сөздік: жолаушы - traveller бұлақ - spring; a natural source of water қоршау - enclosure; barrier саудагер - merchant; trader құю - to flow into; to pour мақсатқа жету - to achieve a goal мүсәпір - poor; destitute жанын рақаттандыру - to soothe the soul шөлін қандыру - to quench one’s thirst міндет ету - to make someone feel indebted; to demand repayment for a favour

Ы. Алтынсарин. «Таза бұлақ». Таңдамалы шығармалар. Алматы, 1955. Электрондық мәтін: Wikisource.