Үй іші

Қартқожаның әкесі Жұман кедей отбасынан шығады. Ол сабырлы әрі момын кісі. Ол ешкімнен ештеңе сұрамайды. Бес уақыт намазын оқып, қолындағы бар нәрсесіне риза болып, жоқ нәрсесіне сабыр етеді. Ауыл адамдары екі жаққа бөлініп, өзара келіспей жатқан кезде де біреулерден жылқы немесе ақша алып, оларға сатылмайды. Оның артық білімі жоқ, бірақ оны ақымақ деуге келмейді. Қиналған кезде «Құдай жеткізер» деп үміттенеді. Жұманның төрт-бес малы бар. Жазда да, қыста да малын өзі бағып, үйінің шаруасын да өзі істейді. Жұманның үш ұлы және бір қызы бар. Ол тұңғыш ұлын үйлендіріп, қызын тұрмысқа береді. Үшінші ұлы Қартқожа сабаққа барады, ал кенже баласы әлі бесікте жатады. Қартқожаның шешесі де сабырлы әрі момын әйел. Ол күнделікті жұмыстарын өзі істеп, әрдайым балаларының жағдайын жасап жүреді. Балаларына жылы сөз айтып, қолындағы асын басқалармен де бөліседі. Жұманның үйінде қатты ұрыс-керіс болмайды. Кейбір отбасыларда балалар дүниеге таласып, бір-бірін тыңдамай жатады. Ал Жұманның отбасында мұндай жағдай мүлде жоқ. Кейде Жұман әйелімен қатты ұрысқанда ашуланып, оны қорқытып сөйлейді. Бірақ ол әйелін ешқашан ұрмайды. Осылайша Жұманның отбасындағылар тұрмыстық қиындыққа қарамастан бір-бірімен тату тұрады.

Жүсіпбек Аймауытов. «Қартқожа» (үзінді). Қазақ әдебиеті хрестоматиясы, 3-кітап.