Киіз үй мен ағаш үй

1847 жылы бір судьяға екі адам келеді. Біреуі мешер, екіншісі қазақ. Екеуі де еңбекқор адамдар екен. Олар үй туралы ұрсысып қалған. Мешер: – Қыс кезінде суық болады. Бізге ағаш үй салу керек. Ағаш үй жылы болады, – дейді. Қазақ: – Жоқ, киіз үй дұрыс. Оны жазда да, қыста да алып жүруге болады. Бір жерден екінші жерге жұмысқа барсақ, үйімізді бірге алып кетеміз, - дейді. Мешер киіз үйді ұнатпайды: – Киіз үйде күндіз де, түнде де суық, -дейді. Қазақ ағаш үйді ұнатпайды: – Ағаш үйді көшкен кезде алып жүру қиын,- дейді. Содан кейін олар өз пікірлері туралы судьядан сұрауға келіседі. Судья алдымен: – Айына қанша ақша табасыңдар?- деп сұрайды. Олар: – Айына 40-50 теңге табамыз,- деп жауап береді. Судья: – Кішкентай киіз үй мен ағаш үй салуға қанша ақша керек?- дейді. Олар: – Үйді өзіміз саламыз. Отыз теңгедей ақша жеткілікті, -дейді. Судья: – Бұрын қайда тұрдыңдар, -деп сұрайды. Олар: Жазда басқа адамдардың киіз үйінде 10-15 теңгеге тұрамыз, -дейді. Қыста басқа үйлерде тұрады екен. Судья: – Екеуіңнің де сөздерің дұрыс,- дейді. Ол қазаққа жазда киіз үймен көшіп жүруге кеңес береді. Ал мешерге қыста тұру үшін ағаш үй салуды ұсынады.

Ы. Алтынсарин. Қазақ әдебиеті хрестоматия, екінші бөлім. Қазақтың біріккен мемлекеттік баспасы. – Алматы, 1944.