Audio player
0:00
--:--
Kazakh Text
Әр халық өз ұлтының басқа жұрттардан озғанын қалайды. Қазақтың аты орыстың атынан озса, қазақ балуаны жеңсе немесе шешені қарсыласын сөзден тоқтатса, қазақтар ерекше қуанады. Басқа халықтарда да дәл осындай сезім бар. Адам өз жерін, өскен елін және өз халқын өзгелерден жоғары көргісі келеді. Мұндай сезім – адам бойындағы табиғи қасиет. Адам туған жерін, өскен ортасын және үйренген өмір салтын жақсы көреді. Алайда бұл ұлтты сүюдің ең жоғары деңгейі емес. Өз жерін немесе үйренген ортасын жақсы көру жануарларда да кездеседі. Сондықтан ұлтты сүюдің алғашқы деңгейі – туған жерге және өз еліне деген табиғи сүйіспеншілік.
Ал білімді әрі мәдениетті адам үшін ұлтты сүюдің мағынасы тереңірек. Қазіргі заманда әр халық өз елінің дамуын, күшеюін және басқа мемлекеттермен тең дәрежеде болуын қалайды. Сол мақсатқа жету үшін адамдар білімін, күшін, уақытын және байлығын елінің дамуына жұмсайды. Кейде олар өз ұлты үшін үлкен құрбандық жасауға да дайын болады.
«Өзіңе тілегенді басқаға да тіле», «барлық адамды бауыр тұт» деген жақсы қағидалар болғанымен, өмірде мемлекеттер арасында бәсеке мен күрес әлі де бар. Зорлық пен соғыс бір күні толық жойылып, адамдар бейбіт өмір сүретін заман келуі мүмкін. Бірақ оның қашан болатыны белгісіз. Сондықтан қазіргі міндет – өз халқының артта қалмауына жағдай жасау, білім мен өнерді дамыту және әлемдегі басқа халықтармен қатар өмір сүру. Ұлтын шын сүйіп, оған адал қызмет ететін азаматтары көп халық күшті, білімді және мәдениетті болады. Ал өз елінің мәселесіне немқұрайлы қарап, тек жеке басының пайдасын ойлаған адамдар көп болса, халықтың дамуы қиындайды. Германия, Япония, Англия, Түркия адамдары кішкентай кездерінен «ұлтым» деп өседі. Есейген соң бар білімін, күшін өз жұртының күшеюіне жұмсайды. Олардың әр адамы – мемлекетке қажет қызметкер. Білімді адамдар өздерін тәрбиелеп, халықтан алыстамауы керек. Олар қарапайым халықпен жақын араласып, оның мұң-мұқтажын түсінуі қажет. Сонымен қатар балаларға жастайынан ұлттық рухты сіңіріп, өз халқының өміріне жақын етіп тәрбиелеу маңызды.
Елге өз қызметін адал атқаратын, табанды, еңбекқор және жауапкершілігі жоғары азаматтар қажет. Оқыған адамдар халықтың дамуына осындай еңбек арқылы үлес қосуы тиіс. Босқа өткізілген әр сағат пен әр минут – ұлт үшін үлкен шығын. Адам өзінің білімі мен күшін елінің болашағына жұмсауға міндетті. Себебі халық біз үшін емес, біз халық үшін өмір сүреміз. Демек, әр азаматтың мойнында халық алдындағы үлкен жауапкершілік бар.
Source
Ж.Аймауытов. «Абай» журналы. 2 қазан 1918 жыл. (Мақала «Қазақ альманағының» екінші санынан алынды. Шілде-тамыз. 2009 жыл).