Зеректік

Екі жолаушы келе жатады. Жолда оларға түйесін іздеп жүрген бір адам кездеседі. – Менің түйем жоғалып кетті. Жолда оны көрмедіңдер ме? – деп сұрайды ол. Жолаушылардың бірі: – Түйеңнің оң көзі соқыр ма еді? – дейді. – Иә, – деп жауап береді түйенің иесі. Екінші жолаушы: – Оның сол жақ артқы аяғы ақсақ па еді? – деп сұрайды. – Дұрыс айтасыңдар. Оның сол аяғы ақсақ, – дейді иесі. Бірінші жолаушы тағы: – Ал құйрығы қысқа ма еді? – деп сұрайды. – Иә, құйрығы қысқа, – дейді түйенің иесі. Ол жолаушылардан түйені қайдан көргендерін сұрайды. Бірақ жолаушылар: – Біз сіздің түйеңізді көрген жоқпыз, – деп жауап береді. Бұған таң қалған түйенің иесі: – Түйені көрмесеңдер, оның барлық белгілерін қалай білдіңдер? Мүмкін, түйемді сендер ұрлаған шығарсыңдар? – деп күдіктене бастайды. Жолаушылар өздерінің ұры емес екенін айтады, бірақ жолаушы сенбейді. Олар әділдік іздеп, биге келеді. Би олардың сөзін тыңдап болған соң: – Түйені көрмесеңдер, оның белгілерін қалайша дәл сипаттадыңдар? – деп сұрайды. Сонда жолаушылар өздерінің бала кезінен мал бағып өскендерін айтады. Бірінші жолаушы: – Түйе жолдың сол жағындағы шөпті ғана жеген. Оң жағындағы шөпке тимеген. Сондықтан оның оң көзі көрмейді деп ойладым, – дейді. Екіншісі: – Түйе тоқтап, шөп жеген кезде сол жақ артқы аяғын көтеріп тұрғанын. Осыдан оның аяғы ақсақ екенін түсіндім, – дейді. Бірінші жолаушы: – Ал құйрығының қысқа екенін тастаған құмалақтарынан білдік. Оның құмалағы алысқа түскен. Мұндай белгі құйрығы қысқа түйеде болады, – дейді.

А.Байтұрсынұлы. Алты томдық шығармалар жинағы. ІІ том.